Voedsel

De geschiedenis van de tamme kastanje

Binnen het brede aanbod van voedselbomen vormt de tamme kastanje voor velen een favoriet. De vruchten van deze boom zijn geliefd vanwege smaak, brede toepasbaarheid en gezonde inhoudsstoffen. Onderstaand verhaal is voornamelijk gebaseerd op een artikel in The Cambridge World History of Food (ISBN 978-0-521-40216-3). Een prachtig boek waar onder meer uitgebreid de geschiedenis van de tamme kastanje in  Europa wordt beschreven.

In de bergachtige gebieden rond de Middellandse Zee waar granen niet of nauwelijks gedijden, vormde de tamme kastanje (Castanea sativa) gedurende duizenden jaren de basis van de voedselvoorziening. De oude Grieken en de Romeinen beschreven al de medicinale eigenschappen van de noten, die bescherming zouden bieden tegen vergiften, de beet van een dolle hond en dysenterie. (meer…)

Makkelijk mispelmoes maken

Mispels

De prachtige herfsttinten van net gevallen mispels

Recentelijk hebben we kilo’s en kilo’s mispels geraapt. Een zeer gezonde vrucht, maar lastig te eten; veel pitten en de textuur van een “rotte” mispel is niet altijd even aantrekkelijk. Ze zeggen dat je mispels pas moet eten als ze rot zijn, maar het is meer overrijp. Vooral na vorst worden ze zacht en bij iedere andere vrucht zou je waarschijnlijk besluiten ze niet te eten! De mispel is dan juist op zijn best en door er moes van te maken wordt het ineens een veel aantrekkelijker vrucht. (meer…)

Landgebruik landbouw

Er is steeds meer aandacht voor de enorme milieugevolgen van de intensieve landbouw en veeteelt. Denk hierbij aan klimaatverandering, habitatverlies en teruggang van dier- en plantensoorten. Intensieve landbouw en veeteelt worden inmiddels al gezien als verreweg de grootste bijdragers aan de opwarming van de aarde. Je voedingspatroon heeft dan ook een grote invloed op klimaat, landgebruik, dierenwelzijn en menselijk welzijn.

Huidig oppervlak voor voedselproductie

Afb. 1 Huidig oppervlak voor voedselproductie in groen

Huidig oppervlak voor voedselproductie

In de illustratie is het gehele areaal aan landbouw en veeteelt bij elkaar geveegd in het groene gebied. Toegegeven, Afrika is in deze projectie te klein weergegeven, maar het is wel duidelijk dat het landgebruik voor voedsel ronduit enorm is: 5,5 miljard hectare [1]. Hiervan is 4,2 miljard hectare inzetbaar om voedsel voor mensen op te verbouwen, dus ook een groot deel van de beschikbare weidegrond kan gebruikt worden voor het telen van gewassen. (meer…)

Voedsel drogen op zonne-energie

Van energiedrank naar zonnecollector

soda_can_dehydrator_front

De voorzijde van de droogkast. De deur is zowel in de tekeningen als in de video weggelaten.

Voedsel drogen met warme lucht
Een overdadige oogst zoete appeltjes, dat was de aanleiding tot  het ontwerp van een ontvochtiger op zonne-energie. Er zijn natuurlijk ook andere manieren van conserveren denkbaar. Inmaken, fermenteren, invriezen, maar drogen heeft ook zo zijn waarde. Wie wel eens schijfjes gedroogde appel heeft gegeten kent de heerlijke geconcentreerde smaken. Hetzelfde geldt voor ander fruit, maar ook voor broccoli, wortelen, bloemkool, maïs, bonen, uien, erwten, paprika, courgette, tomaten, etc, etc. (meer…)

Kweken onder LED-licht? Liever niet.

ledAangezien planten niet in staat zijn om te vluchten voor vijanden of de strijd ermee aan te gaan, hebben ze gedurende hun evolutie een waar arsenaal aan chemische stoffen ontwikkeld ten behoeve van bescherming tegen insecten, ziekten, grazers en ultravioletstraling. Veel van deze chemicaliën fungeren echter ook als fytonutriënten in ons dieet en ondersteunen onze gezondheid op manieren die lang niet altijd in kaart gebracht zijn. Van deze nutriënten zijn er inmiddels zo’n 8000 geïdentificeerd en we kunnen alleen maar raden hoeveel stoffen er nog gevonden worden.  (meer…)

Tamme kastanjes planten!

img_0465Op een landgoed op tien minuten fietsen van ons huis staat een tamme kastanje die ieder jaar uitbundig vrucht draagt. Ook dit jaar hebben we weer dankbaar kilo’s tamme kastanjes geraapt. De vele wandelaars blijken ook dit jaar geen concurrentie te vormen. Gunstig voor ons, maar eigenlijk ook wel zonde dat zo weinig mensen oog hebben voor het supervoedsel dat voor het oprapen ligt. Gezien de grote hoeveelheden eiwitten, vetten, vitaminen en mineralen zou de tamme kastanje een uitstekende vervanger kunnen zijn van allerlei eenjarige gewassen. Stel je voor: overal prachtige kastanjebomen met een grote waarde voor allerlei dieren in plaats van monoculturen die ieder jaar omgeploegd worden. En het hoeft natuurlijk niet te blijven bij kastanjes. Er zijn allerlei vruchtdragende bomen die kunnen dienen als basisvoedsel: hazelnoot, walnoot, etcetera. Maar dan moeten er wel heel veel geplant worden! (meer…)

Klimaatdoelen halen: stop industriële landbouw

grain-5102-food-sovereignty-five-steps-to-cool-the-planet-and-feed-its-people

Click image to download PDF

Goede infographic van Grain, een organisatie die kleine boeren en sociale bewegingen ondersteunt in de overgang naar lokaal, biodivers voedsel.
Dat lokaal voedsel een goed idee is weten de meeste mensen wel, maar je raakt extra gemotiveerd na het lezen over de huidige situatie van industriële landbouw en dito distributie. De problemen worden overzichtelijk uiteen gezet op de eerste pagina, oplossingen staan op pagina twee. Spoiler alert: jij en ik vormen de sleutel tot positieve verandering! De inhoud van de PDF is ook online te lezen

Hazelnoten hamsteren en melk maken

hazelnotenLees eerst “Hazelnoten hamsteren I”

Leuk, die complimentjes toen ik de bezem haalde door enkele straten hier in het dorp. Tenminste iemand die al die rommel van de hazelnootbomen opruimde… Mijn beweegredenen lagen echter iets anders: thuis aangekomen gingen de zakken vol bladeren, takjes, omhulsels en hazelnoten door de zeef en na wat sorteerwerk en flink schoonspoelen had ik ruim twintig kilogram prachtige hazelnoten. Het sorteren zie je in deze video van één minuut. Je kunt het mengel ook bovenaan een hellend vlak leggen, bijvoorbeeld een langwerpige bak. De hazelnoten rollen dan met enige hulp naar beneden en scheiden zich zo gemakkelijk van het ongewenste materiaal. (meer…)

Tamme kastanjes en natuurbeleving

De bolster van tamme kastanje is heel anders dan van de giftige paardenkastanje.

De bolster van de tamme kastanje is heel anders dan van de giftige paardenkastanje.

De tamme kastanje ondersteunt de gezondheid met een scala aan belangrijke mineralen en vitaminen en daarmee vormt deze noot een geweldige aanvulling op het vrij arme dieet uit de supermarkt.

Op een landgoed op een kwartier fietsen van waar we wonen, staan diverse tamme kastanjes en ondanks de grote aantallen bezoekers heeft vrijwel niemand oog voor de rijkdom aan noten. En dat terwijl kastanjes rapen zo goed is voor het geestelijk welzijn. (meer…)